Over het ASC-keurmerk

Wat betekent het ASC-keurmerk op vis, schaal- en schelpdierproducten?

Wanneer je producten koop met het ASC-keurmerk, kies je voor vis, schaal- en schelpproducten van ASC-gecertificeerde kwekerijen die onafhankelijk zijn beoordeeld op basis van strenge milieu- en sociale eisen. Kwekerijen worden gecontroleerd op de manier waarop zij hun impact op het milieu, de gezondheid en het welzijn van vissen, de medewerkers en lokale gemeenschappen beheren.  

Waarop worden kwekerijen beoordeeld?

ASC-gecertificeerde kwekerijen moeten voldoen aan strenge eisen die gericht zijn op meetbare verbeteringen voor de kwekerij, de gekweekte soorten, medewerkers, naburige gemeenschappen en de planeet. 

Bescherming van ecosystemen, wilde dieren en biodiversiteit

Kwekerijen moeten hun milieueffecten monitoren, meten en beheren. Het vestigen van kwekerijen in kwetsbare of beschermde gebieden (zoals mangrovebossen, veengebieden, moerassen of rivieren) is sterk beperkt, met slechts enkele uitzonderingen. 

Bescherming van waterbronnen

ASC-gecertificeerde kwekerijen moeten regelmatig de waterkwaliteit testen en aantonen dat vastgestelde grenswaarden niet worden overschreden. Dit helpt zowel ziekten te voorkomen als de impact op de omgeving, zoals de zeebodem, te beperken. Systemen voor afvalwater- en slibverwerking moeten aan strenge eisen voldoen.

Behoud van soortenrijkdom en bescherming van wilde visbestanden

De ASC-Zalmstandaard vereist expliciet een milieueffectbeoordeling ter bescherming van vogels, zeezoogdieren en kwetsbare habitatten.  Andere ASC-standaarden verbieden eveneens elke verstoring van bedreigde soorten. Alle ASC-standaarden stellen hoge eisen om de ontsnapping van gekweekte vissen te minimaliseren en zo wilde visbestanden te beschermen.

Beheer van visgezondheid

ASC-standaarden richten zich op ziektepreventie in plaats van op behandeling. Elke kwekerij moet een strikt visgezondheidsbeheerplan implementeren onder toezicht van een dierenarts. Wanneer medische behandeling noodzakelijk is, gelden strikte controles, waaronder: 

• Reductieplannen en soort-specifieke limieten voor het gebruik van antibiotica (voor ASC-gelabelde garnalen zijn antibiotica verboden). 

• Doelstellingen voor het verminderen van medicinale behandelingen tegen parasieten (zoals zeeluis) en openbare rapportages en samenwerking met naburige kwekerijen om regionale uitbraken te voorkomen. 

Efficiënt gebruik van hulpbronnen

Kwekerijen moeten hun energieverbruik en uitstoot van broeikasgassen monitoren en rapporteren om de energie-efficiëntie continu te verbeteren.

ASC voorziet ook strikte vereisten voor voeringrediënten. ASC-gecertificeerde kwekerijen moeten efficiënter omgaan met voer en verspilling verminderen. Dit omvat het beperken van voerverlies, het verminderen van nutriëntenvervuiling in omliggende wateren en het minimaliseren van het gebruik van wilde vis als ingrediënt voor visvoer.

Sinds 31 oktober 2025 zijn ASC-gecertificeerde kwekerijen verplicht ASC-conform voer te gebruiken dat wordt geproduceerd door voerfabrieken die gecertificeerd zijn volgens de ASC Feed Standard. Door de eisen aan kwekerijen rechtstreeks te koppelen aan de toeleveringsketens van voerproducenten, wordt gecontroleerd dat mariene ingrediënten gecertificeerd zijn of afkomstig zijn uit visserijen die verbeteringen doorvoeren, en dat plantaardige ingrediënten afkomstig zijn uit bronnen zonder ontbossingsrisico

Ondersteuning van medewerkers en lokale gemeenschappen

Mensenrechten vormen een kernonderdeel van ASC-certificering. De eisen zijn gebaseerd op de fundamentele principes van de Internationale Labour Organisation (ILO). 

ASC-gecertificeerde kwekerijen worden beoordeeld op uiteenlopende sociale criteria, waaronder: 

• Eerlijke lonen, duidelijke arbeidscontracten en veilige werkomstandigheden. 
• Preventie van kinderarbeid en dwangarbeid. 
• Klachtenprocedures en respect voor lokale gemeenschappen en inheemse volkeren.

Wat betekent certificering?

Deelname aan het ASC-programma is vrijwillig. Kwekerijen kunnen ervoor kiezen zich te laten auditeren volgens de ASC-eisen. 

Audits worden uitgevoerd door onafhankelijke certificeringsinstanties (Conformity Assessment Bodies, CAB’s), waardoor onpartijdigheid wordt gewaarborgd. Deze instanties schakelen gekwalificeerde auditors in om te controleren of kwekerijen voldoen aan de ASC-vereisten. 

Kwekerijen doorlopen een certificeringscyclus van drie jaar, bestaande uit een initiële audit gevolgd door twee jaarlijkseieder jaar één  controle-audits. Alleen kwekerijen die deze controles succesvol doorstaan, mogen ASC-gecertificeerd blijven en gebruikmaken van het ASC-keurmerk op hun producten. 

Hoe werkt ASC-certificering?

ASC certificeert kwekerijen niet zelf. De beoordeling wordt uitgevoerd door onafhankelijke externe certificeringsinstanties (CAB’s). Deze instanties moeten geaccrediteerd zijn, wat betekent dat ook zij onafhankelijke beoordelingen krijgen op hun interne processen.   

Voor audits op locatie schakelen geaccrediteerde CAB’s gekwalificeerde auditors in. Deze auditors beoordelen gegevens, inspecteren faciliteiten en spreken met medewerkers en naburige gemeenschappen. 

Een kwekerij komt niet in aanmerking voor certificering wanneer zij recent betrokken is geweest bij fraude, kinder- of dwangarbeid, milieuschendingen of de verkoop van niet-gecertificeerde producten als ASC-gecertificeerde producten. 

Wie controleert de auditors? 

Om te waarborgen dat het programma correct wordt uitgevoerd en de vereisten in de standaarden worden gehandhaafd, controleert een onafhankelijke Integrity Services Provider de prestaties van de CAB’s via beoordelingen en getuige-audits. 

Wanneer een CAB of auditor niet aan de vereiste prestatieniveaus voldoet, kan de accreditatie worden opgeschort of volledig worden ingetrokken. 

Huidig toezich

Deze integriteits- en accreditatiediensten worden momenteel geleverd door Assurance Services International (ASI). Op de website van ASI zijn alle geaccrediteerde CAB’s en hun beoordelingsresultaten openbaar beschikbaar. 

Huidig toezicht

Deze integriteits- en accreditatiediensten worden momenteel geleverd door Assurance Services International (ASI). Op de website van ASI zijn alle geaccrediteerde CAB’s en hun beoordelingsresultaten openbaar beschikbaar. 

 Toekomstig toezicht

Om beter aan te sluiten bij internationale best practices, brengt ASC de accreditatiefunctie onder bij nationale accreditatie-instellingen die zijn aangesloten bij het International Accreditation Forum (IAF). ASI blijft de onafhankelijke integriteitsdiensten verzorgen.

Hoe worden audits uitgevoerd?

Certificering behalen en behouden 

Kwekerijen werken binnen een certificeringscyclus van drie jaar. Deze begint met een initiële audit, gevolgd door twee jaarlijkse controle-audits. 

Daarnaast kunnen onaangekondigde audits, seizoensgebonden controles, onderzoeken en schorsingen plaatsvinden wanneer problemen worden vastgesteld. Deze voortdurende controle maakt deel uit van het ASC Assurance Programma en waarborgt de integriteit van ASC-gecertificeerde en ASC-gelabelde vis, schaal- en schelpdieren. 

Wanneer een auditor vaststelt dat een kwekerij niet volledig voldoet aan bepaalde eisen, worden deze tekortkomingen (non-conformiteiten) ingedeeld naar ernst. 

Directe schorsing of afwijzing
Bij ernstige overtredingen, zoals het gebruik van verboden antibiotica of directe risico’s voor de veiligheid van medewerkers, wordt certificering ingehouden of onmiddellijk opgeschort. De kwekerij kan pas verder nadat de oorzaak volledig is weggenomen.

Verbeterpunten
Bij minder ernstige tekortkomingen wordt certificering niet direct ingetrokken. De kwekerij krijgt een beperkte termijn om een grondige oorzaakanalyse uit te voeren en een goedgekeurd verbeterplan te implementeren. 

Toewijding aan transparantie 

Transparantie vormt een integraal onderdeel van het ASC-programma. Alle aankomende audits worden 42 dagen vooraf aangekondigd. Hierdoor ontstaat een periode waarin belanghebbenden opmerkingen kunnen indienen of eventuele problemen rechtstreeks bij de auditors kunnen melden. 

Alle auditresultaten, inclusief negatieve beslissingen, worden openbaar gemaakt op de ASC-website. Ook de certificeringsstatus van kwekerijen is publiek toegankelijk en doorzoekbaar, inclusief: 

• Onvoltooide initiële certificeringstrajecten, 
• Mislukte audits, 
• Niet toegekende certificeringen,
• Ingetrokken, opgeschorte, geannuleerde of verlopen certificeringen. 

Hoe wordt ASC-gecertificeerde vis gecontroleerd in de keten?

Vis, schaal- en schelpdieren afkomstig van ASC-gecertificeerde kwekerijen moeten tijdens verwerking en transport strikt gescheiden blijven van niet-gecertificeerde producten. Dit voorkomt vermenging. 

Zodra ASC-gecertificeerde producten de kwekerij verlaten, moet elke volgende schakel in de keten die eigenaar wordt van of werkt met ASC-gecertificeerde producten beschikken over een geldige ASC Chain of Custody-certificering. 

Chain of Custody betekent dat een product in elke stap van de keten kan worden getraceerd, van kwekerij tot consumentenverpakking. Zo wordt gecontroleerd dat het product daadwerkelijk afkomstig is van gecertificeerde bronnen en niet is vermengd met niet-gecertificeerde producten. 

ASC gebruikt hiervoor de Chain of Custody-standaard van de Marine Stewardship Council (MSC), aangevuld met de ASC Chain of Custody-module.

Gebaseerd op wetenschap, wereldwijd erkend 

De Aquaculture Stewardship Council (ASC) werd in 2010 opgericht als onafhankelijke, impactgerichte NGO door het Initiatief Duurzame Handel (IDH) en WWF-Nederland. Het doel is het verminderen van de belangrijkste milieu- en sociale effecten van aquacultuur wereldwijd. 

Bestuur en expertise

ASC is toegewijd aan transparantie, onafhankelijkheid en participatie van belanghebbenden, waarbij diverse belanghebbenden zijn opgenomen in onze bestuursstructuur: 

• Raad van Toezicht. Bestaat uit vertegenwoordigers uit de academische wereld, NGO’s en de private en publieke sector. 
• Technical Advisory Group (TAG). Levert technische expertise voor uiteenlopende aquacultuursystemen. De TAG wordt ondersteund door Technical Working Groups (TWG’s) en Ad-hoc Advisory Groups (AAG’s) voor specifieke technische vraagstukken en de impact op de sector te minimaliseren. 
• Integriteit van financiering. ASC wordt gefinancierd door jaarlijkse bijdragen van licentiehouders en royalty’s op het vrijwillige gebruik van het ASC-keurmerk op consumentenproducten. Alle inkomsten worden rechtstreeks geïnvesteerd in de ontwikkeling van standaarden, borgingssystemen en programmaverbeteringen. Daarnaast vraagt ASC subsidies aan voor specifieke projecten en onderwerpen. 

Wereldwijde benchmarks en afstemming

Afstemming op FAO-richtlijnen
De ASC-standaarden en controlesystemen zijn volledig afgestemd op de Gedragscode voor Verantwoorde Visserij (CCRF) en de Richtlijnen voor Duurzame Aquacultuur (GSA) van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO). 

Conform de ISEAL Code
ASC is het enige certificeringsprogramma voor gekweekte vis, schaal- en schelpdieren waarvan de standaarden door ISEAL, de mondiale autoriteit op het gebied van beste praktijken voor duurzaamheidssystemen, als Code Compliant zijn erkend. 

Wereldwijde erkenning
ASC wordt erkend door het benchmarkprogramma van het Global Sustainable Seafood Initiative (GSSI) en wordt genoemd in de richtlijnen voor duurzaam ingekochte vis, schaal- en schelpdieren van de International Finance Corporation (IFC) van de Wereldbankgroep. 

Waarom het ASC-keurmerk van belang is

Wanneer je kiest voor vis, schaal- of schelpdieren met het ASC-keurmerk, ondersteun je kwekerijen die werken aan: 

• Bescherming van waterkwaliteit en omliggende ecosystemen, 
• Vermindering van impact op wilde dieren en biodiversiteit, 
• Verantwoord beheer van gezondheid en welzijn van gekweekte soorten, 
• Meer transparantie en verantwoording, 
• Betere arbeidsomstandigheden en relaties met lokale gemeenschappen, 
• Continue verbetering van hun kweekpraktijken. 

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de ASC-soort-specifieke standaarden. In mei 2025 introduceerde ASC de ASC Farm Standard, waarin deze standaarden zijn samengebracht in één wereldwijde standaard. Hierdoor ontstaat meer consistentie tussen de eisen voor alle soorten die onder het ASC-programma kunnen vallen. 

Momenteel geldt een overgangsperiode zodat kwekerijen voldoende tijd hebben om zich voor te bereiden op en te voldoen aan de vernieuwde ASC Farm Standard. 

Lees hier meer over de eerste ASC-gecertificeerde kwekerij!